Kurs Bash'a LINUX

Hello World!
Utwórz plik, w którym umieszczony zostanie pierwszy skrypt:

touch skrypt 
Następnie za pomocą dowolnego edytora ASCII (mcedit, vi, gedit, kate itp.) wpisz do niego następującą zawartość:
#!/bin/bash

#To jest komentarz.

echo "Hello world"

Znak # (hasz) oznacza komentarz, wszystko co znajduje się za nim w tej samej linii, jest pomijane przez interpreter. Pierwsza linia skryptu zaczynająca się od znaków: #! ma szczególne znaczenie - wskazuje na rodzaj shella w jakim skrypt ma być wykonany, tutaj skrypt zawsze będzie wykonywany przez interpreter poleceń /bin/bash, niezależnie od tego jakiego rodzaju powłoki w danej chwili używamy.
echo "Hello World"
Wydrukuje na standardowym wyjściu (stdout) czyli na ekranie napis: Hello World.

Aby móc uruchomić skrypt należy mu jescze nadać atrybut wykonywalności za pomocą polecenia:

chmod +x skrypt 
Jeśli katalog bieżący w którym znajduje się skrypt nie jest dopisany do zmiennej PATH, to nasz skrypt możemy ururchomić w ten sposób:
./naszskrypt
podobnie można podać również pełną ścieżkę:
/home/user/skrypt
Polecenie echo

Polecenie echo

Polecenie echo służy do wydrukowania na standardowym wyjściu (stdout - domyślnie jest to ekran) napisu.

Składnia:

#!/bin/bash echo -ne "jakiś napis" echo "jakiś napis" #wydrukuje tekst na ekranie 
Można też pisać do pliku. W tym wypadku echo wydrukuje tekst do pliku, ale zmaże całą jego wcześniejszą zawartość, jeśli plik podany na standardowym wyjściu nie istnieje, zostanie utworzony.
echo "jakiś napis" > plik

Tutaj napis zostanie dopisany na końcu pliku, nie zmaże jego wcześniejszej zawartości.

echo "jakiś napis" >> plik 

Parametry:

  • -n nie jest wysyłany znak nowej linii
  • -e włącza inetrpretacje znaków specjalnych takich jak:
    • \a czyli alert, usłyszysz dzwonek
    • \b backspace
    • \c pomija znak kończący nowej linii
    • \f escape
    • \n form feed czyli wysuw strony
    • \r znak nowej linii
    • \t tabulacja pozioma
    • \v tabulacja pionowa
    • \\ backslash
    • \nnn znak, którego kod ASCII ma wartość ósemkowo
    • \xnnn znak, którego kod ASCII ma wartość szesnastkowo
Słowa zastrzeżone

Słowa zastrzeżone (ang. reserved words)

Mają dla powłoki specjalne znaczenie, wtedy gdy nie są cytowane.

Lista słów zastrzeżonych:

  • !
  • case
  • do
  • done
  • elif
  • else
  • esac
  • fi
  • for
  • function
  • if
  • in
  • select
  • then
  • until
  • while
  • {
  • }
  • time
  • [
  • ]
Cytowanie
Cytowanie

Znaki cytowania służą do usuwania interpretacji znaków specjalnych przez powłokę.

Wyróżnia się nastepujące znaki cytowania:

  • cudzysłów (ang. double quote)
    " "
    

    Między cudzysłowami umieszcza się tekst, wartości zmiennych zawierające spacje. Cudzysłowy zachowują znaczenie specjalne trzech znaków:

    • $ wskazuje na nazwę zmiennej, umożliwiając podstawienie jej wartości
    • \ znak maskujący
    • ` ` odwrotny apostrof, umozliwia zacytowanie polecenia

    Przykład:

    #!/bin/bash x=2 echo "Wartość zmiennej x to $x" #wydrukuje Wartość zmiennej x to 2 echo -ne "Usłyszysz dzwonek\a" echo "Polecenie date pokaże: `date`" 
  • apostrof (ang. single quote)
    ' '
    
    Wszystko co ujęte w znaki apostrofu traktowane jest jak łańcuch tekstowy, apostrof wyłącza interpretowanie wszystkich znaków specjalnych, traktowane są jak zwykłe znaki.

    Przykład:

    #!/bin/bash echo '$USER' #nie wypisze twojego loginu 
  • odwrotny apostrof (ang. backquote)
    ` `
    
    umożliwia zacytowanie polecenia, bardzo przydatne jeśli chce się podstawić pod zmienną wynik jakiegoś polecenia np:

    Przykład:

    #!/bin/bash x=`ls -la $PWD` echo $x #pokaże rezultat polecenia 
    Alternatywny zapis, który ma takie samo działanie wygląda tak:
    #!/bin/bash
    
    echo $(ls -la $PWD)
    
  • backslash czyli znak maskujący
    \
    
    Jego działanie najlepiej wyjaśnić na przykładzie: w celu by na ekranie pojawił się napis $HOME

    Przykład:

    echo "$HOME" #wydrukuje /home/ja 
    aby wyłączyć interpretacje przez powłokę tej zmiennej, należy wpisać:
    echo \$HOME                        #i jest napis $HOME
    
Zmienne programowe
Zmienne programowe (ang. program variables)

To zmienne definiowane samodzielnie przez użytkownika.

nazwa_zmiennej="wartość" 
Na przykład:
x="napis"
Do zmiennej odwołujemy się poprzez podanie jej nazwy poprzedzonej znakiem $ i tak dla zmiennej x może to wyglądać następująco:
echo $x
Na co należy uważać? Nie może być spacji po obu stronach!
x = "napis"
ten zapis jest błędny

Pod zmienną możemy podstawić wynik jakiegoś polecenia, można to zrobić na dwa sposoby:

  • Poprzez użycie odwrotnych apostrofów:

    `polecenie`

    Przykład:

    #!/bin/bash GDZIE_JESTEM=`pwd` echo "Jestem w katalogu $GDZIE_JESTEM" 
    Wartością zmiennej GDZIE_JESTEM jest wynik działania polecenia pwd, które wypisze nazwę katalogu w jakim się w danej chwili znajdujemy.

  • Za pomocą rozwijania zawartości nawiasów:

    $(polecenie)

    Przykład:

    #!/bin/bash GDZIE_JESTEM=$(pwd) echo "Jestem w katalogu $GDZIE_JESTEM" 
Zmienne specjalne
Zmienne specjalne (ang. special variables, special parameters)

To najbardziej prywatne zmienne powłoki, są udostępniane użytkownikowi tylko do odczytu (są wyjątki). Kilka przykładów:

  • $0

    nazwa bieżącego skryptu lub powłoki

    Przykład:

    #!/bin/bash echo "$0" 
    Pokaże nazwę uruchomionego skryptu.

  • $1..$9

    Parametry przekazywane do skryptu (wyjątek, użytkownik może modyfikować ten rodzaj $-ych specjalnych.

    #!/bin/bash echo "$1 $2 $3" 
    Jeśli wywołany zostanie skrypt z jakimiś parametrami to przypisane zostaną zmiennym: od $1 do $9. Zobacz co się stanie jak podasz za małą liczbę parametrów oraz jaki będzie wynik podania za dużej liczby parametrów.

  • $@

    Pokaże wszystkie parametry przekzywane do skryptu (też wyjątek), równoważne $1 $2 $3..., jeśli nie podane są żadne parametry $@ interpretowana jest jako nic.

    Przykład:

    #!/bin/bash echo "Skrypt uruchomiono z parametrami: $@" 
    A teraz wywołaj ten skrypt z jakimiś parametrami, mogą być brane z powietrza np.:
    ./plik -a d
    
    Efekt będzie wyglądał następująco:
    Skrypt uruchomiono z paramertami -a d
    

  • $?

    kod powrotu ostanio wykonywanego polecenia

  • $$

    PID procesu bieżącej powłoki

Zmienne środowiskowe
Zmienne środowiskowe (ang.environment variables)

Definują środowisko użytkownika, dostępne dla wszystkich procesów potomnych. Można je podzielić na:

  • globalne - widoczne w każdym podshellu
  • lokalne - widoczne tylko dla tego shella w którym został ustawione

    Aby bardziej uzmysłowić sobie różnicę między nimi zrób mały eksperyment: otwórz xterma (widoczny podshell) i wpisz:
    x="napis"
    echo $x
    xterm
    
    x="napis"   zdefiniowałeś właśnie zmienną x, która ma wartość "napis"
    echo $x     wyświetli wartość zmiennej x
    xterm        wywołanie podshella

    wpisz więc jeszcze raz:

    echo $x nie pokaże nic, bo zmienne lokalne nie są widoczne w podshellach

    Możesz teraz zainicjować zmienną globalną:

    export x="napis"

    Teraz zmienna x będzie widoczna w podshellach, jak widać wyżej służy do tego polecenie export, nadaje ono wskazanym zmiennym atrybut zmiennych globalnych. W celu uzyskania listy aktualnie eksportowanych zmiennych należy wpisać export, opcjonalnie export -p . Na tej liście przed nazwą każdej zmiennej znajduje się zapis:

    declare-x

    To wewnętrzne polecenie BASH-a, służące do definiowania zmiennych i nadawania im atrybutów, -x to atrybut eksportu czyli jest to, to samo co polecenie export. Ale tu uwaga! Polecenie declare występuje tylko w BASH-u, nie ma go w innych powłokach, natomiast export występuje w kshash i innych, które korzystają z plików startowych /etc/profile. Dlatego też zaleca się stosowanie polecenia export.

    export -n zmienna

    spowoduje usunięcie atrybutu eksportu dla danej zmiennej

    Niektóre przykłady zmiennych środowiskowych:

    $HOME #ścieżka do twojego katalogu domowego $USER #twój login $HOSTNAME #nazwa twojego hosta $OSTYPE #rodzaj systemu operacyjnego 
    itp. dostępne zmienne srodowiskowe można wyświetlić za pomoca polecenia:
    printenv | more
    
Zmienne tablicowe
BASH pozwala na stosowanie zmiennych tablicowych jednowymiarowych. Czym jest tablica? To zmienna która przechowuje listę jakichś wartości (rozdzielonych spacjami), w BASH'u nie ma maksymalnego rozmiaru tablic. Kolejne wartości zmiennej tablicowej indexowane są przy pomocy liczb całkowitych, zaczynając od 0.

Składnia

zmienna=(wartość1 wartość2 wartość3 wartośćn)

Przykład:

#!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) echo ${tablica[0]} echo ${tablica[1]} echo ${tablica[2]} 
Zadeklarowana została zmienna tablicowa o nazwie: tablica, zawierająca trzy wartości: element1 element2 element3. Natomiast polecenie: echo ${tablica[0]} wydrukuje na ekranie pierwszy elementu tablicy. W powyższym przykładzie w ten sposób wypisana zostanie cała zawartość tablicy. Do elementów tablicy odwołuje sięza pomocą wskaźników.

  • Odwołanie do elementów tablicy.

    Składnia:

    ${nazwa_zmiennej[wskaźnik]}

    Wskaźnikiami są indexy elementów tablicy, począwszy od 0 do n oraz @*. Gdy odwołując się do zmiennej nie poda się wskaźnika: ${nazwa_zmiennej} to nastąpi odwołanie do elementu tablicy o indexie 0.Jeśli wskaźnikiem będą: @ lub * to zinterpretowane zostaną jako wszytskie elementy tablicy, w przypadku gdy tablica nie zawiera żadnych elemntów to zapisy: ${nazwa_zmiennej[wskaźnik]} lub${nazwa_zmiennej[wskaźnik]} są interpretowane jako nic.

    Przykład:

    Poniższy skrypt robi to samo co wcześniejszy.

    #!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) echo ${tablica[*]} 
    Można też uzyskać długość (liczba znaków) danego elementu tablicy:

    ${#nazwa_zmiennej[wskaźnik]}

    Przykład:

    #!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) echo ${#tablica[0]} 
    Polecenie echo ${#tablica[0]} wydrukuje liczbę znaków z jakich składa się pierwszy element tablicy:element1 wynik to 8. W podobny sposób można otrzymać liczbę wszystkich elementów tablicy, wystarczy jako wskaźnik podać: @ lub *.

    Przykład:

    #!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) echo ${#tablica[@]} 
    Co da wynik: 3.

  • Dodawanie elementów do tablicy.

    Składnia:

    nazwa_zmiennej[wskaźnik]=wartość

    Przykład:

    #!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) tablica[3]=element4 echo ${tablica[@]} 
    Jak wyżej widać do tablicy został dodany element4 o indexie 3. Mechanizm dodawania elementów do tablicy, można wykorzystać do tworzenia tablic, gdy nie istnieje zmienna tablicowa do której dodajemy jakiś element, to BASH automatycznie ją utworzy:
    #!/bin/bash
    
    linux[0]=slackware
    linux[1]=debian
    
    echo ${linux[@]}
    
    Utworzona została tablica linux zawierająca dwa elementy.

  • Usuwanie elementów tablic i całych tablic.

    Dany element tablicy usuwa się za pomocą polecenia unset.

    Składnia:

    unset nazwa_zmiennej[wskaźnik]

    Przykład:

    #!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) echo ${tablica[@]} unset tablica[2] echo ${tablica[*]} 
    Usunięty został ostatni element tablicy.

    Aby usunąć całą tablicę wystarczy podać jako wskaźnik: @ lub *.

    #!/bin/bash tablica=(element1 element2 element3) unset tablica[*] echo ${tablica[@]} 
    Zmienna tablicowa o nazwie tablica przestała istnieć, polecenie: echo ${tablica[@]} nie wyświetli nic.
Strumienie danych

Strumienie danych

Każdy uruchomiony w Linuxie proces skądś pobiera dane, gdzieś wysyła wyniki swojego działania i komunikaty o błędach. Tak więc procesowi przypisane są trzy strumienie danych:
  • stdin (ang. standard input) czyli standardowe wejście, skąd proces pobiera dane, domyślnie jest toklawiatura
  • stdout (ang. standard otuput) to standardowe wyjście, gdzie wysyłany jest wynik działania procesu, domyślnie to ekran
  • stderr (ang. standard errorstandardowe wyjście błędów, tam trafiają wszystkie komunikaty o błędach, domyślnie ekran

Linux wszystko traktuje jako plik, niezależnie od tego czy to jest plik zwykły, katalog, urządzenie blokowe (klawiatura, ekran) itd. Nie inaczej jest ze strumieniami, BASH identyfikuje je za pomocą przyporządkowanych im liczb całkowitych ( od 0 do 2 ) tak zwanych deskryptorów plików.
I tak:
  • 0 to plik z którego proces pobiera dane stdin
  • 1 to plik do którego proces pisze wyniki swojego działania stdout
  • 2 to plik do którego trafiają komunikaty o błędach stderr
Za pomocą operatorów przypisania można manipulować strumieniami, poprzez przypisanie deskryptorów: 012innym plikom, niż tym reprezentującym klawiaturę i ekran.

  • Przełączanie standardowego wejścia

    Zamiast klawiatury jako standardowe wejście można otworzyć plik:

    < plik

    Przykład:

    Najpierw stwórzmy plik lista o następującej zawartości:

    slackaware
    redhat
    debian
    caldera
    
    Użyjemy polecenia sort dla którego standardowym wejściem będzie nasz plik.

    sort < lista

    Wynikiem będzie wyświetlenie na ekranie posortowanej zawartość pliku lista:

    caldera
    debian
    redhat
    slackware
    
  • Przełączanie standardowego wyjścia

    Wynik jakiegoś polecenia można wysłać do pliku, a nie na ekran, do tego celu używa się operatora:

    > plik

    Przykład:

    ls -la /usr/bin > ~/wynik

    Rezultat działania polecenia ls -la /usr/bin trafi do pliku o nazwie wynik, jeśli wcześniej nie istniał plik o takiej samej nazwie, to zostanie utworzony, jeśli istniał cała jego poprzednia zawartość zostanie nadpisana.

    Jeśli chcemy aby dane wyjściowe dopisywane były na końcu pliku, bez wymazywania jego wcześniejszej zawartości, stosujemy operator:

    >> plik

    Przykład:

    free -m >> ~/wynik

    Wynik polecenia free -m (pokazuje wykorzystanie pamięci RAM i swap'a) zostanie dopisany na końcu plikuwynik, nie naruszając jego wcześniejszej zawartości.

  • Przełączanie standardowego wyjścia błędów

    Do pliku można też kierować strumień diagnostyczny:

    2> plik

    Przykład:

    #!/bin/bash echo "Stderr jest skierowane do pliku error" ls -y 2< ~/error #błąd 
    W powyższym skrypcie polecenie ls jest użyte z błędną opcją -y, komunikat o błędzie trafi do pliku error.

    Za pomocą operatora:

    << plik

    można dopisać do tego samego pliku kilka komunikatów o błędach, dopisanie kolejnego nie spowoduje skasowania wcześniejszej zawartości pliku.

    Przykład:

    #!/bin/bash echo "Stderr jest skierowane do pliku error" ls -y 2> ~/error #błąd cat /etc/shadow 2> ~/error #błąd2 
    Jako błąd drugi zostanie potraktowane polecenie cat /etc/shadow (zakładając, że zalogowałeś się jakoużytkownik) ponieważ prawo odczytu pliku /etc/shadow ma tylko root.
Instrukcja if
Instrukcja warunkowa if

Sprawdza czy warunek jest prawdziwy, jeśli tak to wykonane zostanie polecenie lub polecenia znajdujące się po słowie kluczowym then. Instrukcja kończy się słowem fi.

Składnia:

if warunek then polecenie fi 
Przykład:
#!/bin/bash
if [ -e ~/.bashrc ]
then
  echo "Masz plik .bashrc"
fi
Najpierw sprawdzany jest warunek: czy istnieje w twoim katalogu domowym plik .bashrc, zapis ~/ oznacza to samo co /home/twój_login lub $HOME. Jeśli sprawdzany warunek jest prawdziwy to wyświetlony zostanie napis Masz plik .bashrc. W przeciwnym wypadku nic się nie stanie.

W sytuacji gdy test warunku zakończy się wynikiem negatywnym można wykonać inny zestaw poleceń, które umiesczamy po słowie kluczowym else:

Składnia:

if warunek then polecenie1 else polecenie2 fi 

Przykład:

#!/bin/bash if [ -e ~/.bashrc ] then echo "Masz plik.bashrc" else echo "Nie masz pliku .bashrc" fi 
Jeśli warunek jest fałszywy skrypt poinformuje Cię o tym.

Można też testować dowolną ilość warunków, jeśli pierwszy warunek nie będzie prawdziwy, sprawdzony zostanie następny, kolejne testy warunków umieszczamy po słowie kluczowym elif.

Składnia:

if warunek then polecenie1 elif warunek then polecenie2 fi 

Przykład:

#!/bin/bash if [ -x /opt/kde/bin/startkde ]; then echo "Masz KDE w katalogu /opt" elif [ -x /usr/bin/startkde ]; then echo "Masz KDE w katalogu /usr" elif [ -x /usr/local/bin/startkde ]; then echo "Masz KDE w katalogu /usr/local" else echo "Nie wiem gdzie masz KDE" fi 
Ten skrypt sprawdza gdzie masz zainstalowane KDE, sprawdzane są trzy warunki, najpierw czy plik wykonywalnystartkde znajduje się w katalogu /opt/kde/bin jeśli go tam nie ma, szukany jest w /usr/bin, gdy i tu nie występuje sprawdzany jest katalog /usr/local/bin.
test
Jak się sprawdza warunki?

Służy do tego polecenie test. (Uwaga! Nie można skryptom nadawać nazwy test! Nie będą działać.)

Składnia:

test wyrażenie1 operator wyrażenie2 
lub może być zapisane w postaci nawiasów kwadratowych:
[ wyrażenie1 operator wyrażenie2 ]

Uwaga! Między nawiasami a treścią warunku muszą być spacje, tak jak powyżej.

w przypadku sprawdzania warunków arytmetycznych:

(( wyrażenie1 operator wyrażenie2 )) 

Polecnie test zwraca wartość 0 (true) jeśli warunek jest spełniony i wartość 1 (false) jeśli warunek nie jest spełniony. A gdzie jest umieszczana ta wartość? W zmiennej specjalnej $?.

A to kilka przykładów operatorów polecenia test:

  • -a operator and
  • -o operator or
  • -b plik istnieje i jest blokowym plikiem specjalnym
  • - plik istnieje i jest plikiem znakowym
  • -e plik istnieje
  • -h plik istnieje i jest linkiem symbolicznym
  • = sprawdza czy wyrażenia są równe
  • != sprawdza czy wyrażenia są różne
  • -n wyrażenie ma długość większą niż 0
  • -d wyrażenie istnieje i jest katalogiem
  • -z wyrażenie ma zerową długość
  • -r można czytać plik
  • -w można zapisywać do pliku
  • -x można plik wykonać
  • -f plik istnieje i jest plikiem zwykłym
  • -p plik jest łączem nazwanym
  • -N plik istnieje i był zmieniany od czasu jego ostatniego odczytu
  • plik1 -nt plik2 plik1 jest nowszy od pliku2
  • plik1 -ot plik2 plik1 jest starszy od pliku2
  • -lt mniejsze niż
  • -gt większe niż
  • -ge większe lub równe
  • -le mniejsze lub równe

Więcej przykładów operatorów w: man bash.

Instrukcja case
Instrukcja case

Pozwala na dokonanie wyboru spośród kilku wzorców. Najpierw sprawdzana jest wartość zmiennej po słowie kluczowym case i porównywana ze wszystkimi wariantami po kolei. Oczywiście musi być taka sama jak wzorzec do którego chcemy się odwołać. Jesli dopasowanie zakończy się sukcesem wykonane zostanie polecenie lub polecenia przypisane do danego wzorca. W przeciwnym wypadku użyte zostanie polecenie domyślne oznaczone symbolem gwiazdki: *) polecenie_domyślne. Co jest dobrym zabezpieczeniem na wypadek błędów popełnionych przez użytkownika naszego skrytpu.

Składnia:

case zmienna in "wzorzec1") polecenie1 ;; "wzorzec2") polecenie2 ;; "wzorzec3") polecenie3 ;; *) polecenie_domyślne esac 
Przykład:

#!/bin/bash echo "Podaj cyfrę dnia tygodnia" read d case "$d" in "1") echo "Poniedziałek" ;; "2") echo "Wtorek" ;; "3") echo "Środa" ;; "4") echo "Czwartek" ;; "5") echo "Piątek" ;; "6") echo "Sobota" ;; "7") echo "Niedziela" ;; *) echo "Nic nie wybrałeś" esac 
Przy zastosowaniu ;; po przypasowaniu do warunku i wykonaniu instrukcji wychodzi z konstrukcji case. Przy zastosowaniu ;& wykonuje instrukcje także kolejnego warunku.
Jak widać mamy w skrypcie wzorce od 1 do 7 odpowiadające liczbie dni tygodnia, każdemu przypisane jest jakieś polecenie, tutaj ma wydrukować na ekranie nazwę dnia tygodnia. Jeśli podamy 1 polecenie read czytające dane ze standardowego wejścia przypisze zmiennej d wartość 1 i zostanie wykonany skok do wzorca 1, na ekranie zostanie wyświetlony napis Poniedziałek. W przypadku gdy podamy cyfrę o liczbie większej niż 7 lub wpiszemy inny znak na przykład literę to wykonany zostanie wariant defaultowy oznaczony gwiazdką:
*) echo "Nic nie wybrałeś".
Pętla for
Pętla for

Wykonuje polecenia zawarte wewnątrz pętli, na każdym składniku listy (iteracja).

Składnia:

for zmienna in lista do polecenie done 
Przykład:

for x in jeden dwa trzy do echo "To jest $x" done 
Zmiennej x przypisana jest lista, która składa się z trzech elementów: jedendwatrzy. Wartośćią zmiennej x staje się po kolei każdy element listy, na wszystkich wykonywane jest polecenie: echo "To jest $x". Pętla for jest bardzo przydatna w sytuacjach, gdy chcemy wykonać jakąś operację na wszystkich plikach w danym katalogu. Na przykład chcemy uzyskać listę wszystkich plików o danym rozszerzeniu znajdujących się w jakimś katalogu, robimy to tak:
 #!/bin/bash for x in *html do echo "To jest plik $x" done 
lub jeśli chcemy zmienić nazwy plików pisane DUŻYMI literami na nazwy pisane małymi literami:
 #!/bin/bash for nazwa in * do mv $nazwa `echo $nazwa | tr '[A-Z]' '[a-z]'` done 
Za zmianę DUŻYCH liter na małe (i na odwrót) odpowiedzialne jest polecenie tr.
Pętla select
Pętla select

Wygeneruje z listy słów po in proste ponumerowane menu, każdej pozycji odpowiada kolejna liczba od 1 wzwyż. Poniżej menu znajduje się znak zachęty PS3 gdzie wpisujemy cyfrę odpowiadająca wybranej przez nas pozycji w menu. Jeśli nic nie wpiszemy i wciśniemy ENTER, menu będzie wyświetlone ponownie. To co wpisaliśmy zachowywane jest w zmiennej REPLY. Gdy odczytane zostaje EOF (ang. End Of File) czyli znak końca pliku(CTRL+D) to select kończy pracę. Pętla działa dotąd dopóki nie wykonane zostaje polecenie break lub return.

Składnia:

select zmienna in lista do polecenie done 

Praktyczny przykład:

#!/bin/bash echo "Co wybierasz?" select y in X Y Z Quit do case $y in "X") echo "Wybrałeś X" ;; "Y") echo "Wybrałeś Y" ;; "Z") echo "Wybrałeś Z" ;; "Quit") exit ;; *) echo "Nic nie wybrałeś" esac break done 
Najpierw zobaczymy proste ponumerowane menu, składające się z czterech elementów: XYZ i Quit, teraz wystarczy tylko wpisać numer inetersującej nas opcji, a resztę zrobi instrukcja case. Polecenie break, które znajduje się w przedostatniej linii skryptu, kończy pracę pętli. Słowo kluczowe continue - przerywa wykonywanie instrukcji w ciele pętli i przechodzi do następnej iteracji.
Pętla while
Pętla while

Najpierw sprawdza warunek czy jest prawdziwy, jeśli tak to wykonane zostanie polecenie lub lista poleceń zawartych wewnątrz pętli, gdy warunek stanie się fałszywy pętla zostanie zakończona.

Składnia:

 while warunek do polecenie done 
Przykład:
 #!/bin/bash x=1; while [ $x -le 10 ]; do echo "Napis pojawił się po raz: $x" x=$[x + 1] done 
Sprawdzany jest warunek czy zmienna x o wartości początkowej 1 jest mniejsza lub równa 10, warunek jest prawdziwy w związku z czym wykonywane są polecenia zawarte wewnątrz pętli: echo "Napis pojawił się po raz: $x" oraz x=$[x + 1], które zwiększa wartość zmiennej x o 1. Gdy wartość x przekroczy 10, wykonanie pętli zostanie przerwane.
Pętla until
Pętla until

Sprawdza czy warunek jest prawdziwy, gdy jest fałszywy wykonywane jest polecenie lub lista poleceń zawartych wewnątrz pętli, miedzy słowami kluczowymi do a done. Pętla until kończy swoje działanie w momencie gdy warunek stanie się prawdziwy.

Składnia:

 until warunek do polecenie done 
Przykład:
 #!/bin/bash x=1; until [ $x -ge 10 ]; do echo "Napis pojawił się po raz: $x" x=$[x + 1] done 
Mamy zmienną x, która przyjmuje wartość 1, następnie sprawdzany jest warunek czy wartość zmiennej x jest większa lub równa 10, jeśli nie to wykonywane są polecenia zawarte wewnątrz pętli. W momencie gdy zmienna xosiągnie wartość, 10 pętla zostanie zakończona.
Inne
exit - Zakończ wykonywanie skryptu. Jako argument przyjmuje stan zakończenia. Domyślnie status 0.

Składnia:

exit 10
Polecenie read

Polecenie read

Czyta ze standardowego wejścia pojedynczy wiersz.

Składnia:

read -opcje nazwa_zmiennej

Przykład:

#!/bin/bash echo -n "Wpisz coś:\a" read wpis echo "$wpis" 
To co zostało wpisane trafi do zmiennej wpis, której to wartość czyta polecenie read wpis, zmienna nie musi być wcześniej tworzona, jeśli istniała wcześniej, jej zawartość zostanie zastąpiona tym co wpisaliśmy.

Przykład:

#!/bin/bash echo "Wpisz coś:" answer="napis" read echo "$answer" 
Wcześniejsza wartość zmiennej answer została zastąpiona.

Polecenie read pozwala na przypisanie kilku wartości kilku zmiennym.

Przykład:

#!/bin/bash echo "Wpisz cztery wartości:" read a b c echo "Wartość zmiennej a to: $a" echo "Wartość zmiennej b to: $b" echo "Wartość zmiennej c to: $c" 
Nie przypadkiem w powyższym przykładzie pojawiło się polecenie wpisania czterech wartości, pierwsza wartość trafi do zmiennej a, druga do zmiennej b, natomiast trzecia i czwarta oraz rozdzielające je znaki separacji przypisane zostaną zmiennej c.

Wybrane opcje:

  • -p

    Pokaże znak zachęty bez kończącego znaku nowej linii.

    #!/bin/bash read -p "Pisz:" odp echo "$odp" 

  • -a

    Kolejne wartości przypisywane są do kolejnych indeksów zmiennej tablicowej.

    Przykład:

    #!/bin/bash echo "Podaj elementy zmiennej tablicowej:" read tablica echo "${tablica[*]}" 

  • -e

    Jeśli nie podano żadnej nazwy zmienej, wiersz trafia do $REPLY.

    Przykład:

    #!/bin/bash echo "Wpisz coś:" read -e echo "$REPLY" 

  • -t timeout

    czas wygaśnięcia w sekundach

  • -s

    nie wyświetlaj znaków wpisanych przez użytkownika.

    #!/bin/bash #Hasło wpisywane bez echa, max. przez 30 sekund read -p "Password: " -s -t 30 password echo $password 
Funkcje

Funkcje

Coś w rodzaju podprogramów. Stosuje się je gdy w naszym skrypcie powtarza się jakaś grupa poleceń, po co pisać je kilka razy, skoro można to wszystko umieścić w funkcjach. Do danej funkcji odwołujemy się podając jej nazwę, a wykonane zostanie wszystko co wpisaliśmy między nawiasy { }, skraca to znacznie długość skryptu.

Składnia:

function nazwa_funkcji { polecenie1 polecenie2 polecenie3 } 

lub:

function nazwa_funkcji() { polecenie1 polecenie2 polecenie3 } 

Przykład:

#!/bin/bash function napis { echo "To jest napis" } napis 
Nazwę funkcji umieszczamy po słowie kluczowym function, w powyższym przykładzie mamy funkcje o nazwienapis, odwołujemy się do niej podając jej nazwę, wykonane zostaną wtedy wszystkie polecenia, jakie jej przypiszemy.

Funkcje moga się znajdować w innym pliku, co uczyni nasz skrypt bardziej przejrzystym i wygodnym, tworzy się własne pliki nagłówkowe, wywołuje się je tak:
. ~/naszplik_z_funkcjami
nazwa_funkcji
Trzeba pamiętać o podaniu kropki + spacja przed nazwą pliku

Przykład:

#!/bin/bash function nasza_funkcja { echo -e 'Właśnie użyłeś funkcji o nazwie "nasza_funkcja".\a' } 
Teraz pozostało jeszcze utworzyć skrypt w którym wywołamy funkcje: nasza_funkcja:
#!/bin/bash
echo "Test funkcji."
. funkcja
nasza_funkcja

Przekazywanie parametrów

Przekazanie parametrów do funkcji następuje dokładnie tak samo jak do każdego polecenia które jest w skrypcie:
nazwa_funkcji parametr_1 parametr_2

Przykład:

#!/bin/bash funkcja_z_parametrami() { echo "Przekazano $# parametrów" echo "Parametr $1" echo "Parametr $2" } funkcja_z_parametrami "param1" "param2" 
Zmienna specjalna $0 przechowujaca nazwę skryptu nie jest dostępna!!! Choć na pierwszy rzut oka powinna przechowywać nazwę funkcji.
Obliczanie wyrażeń arytmetycznych
Interpretacja wyrażeń arytmetycznych.

Kiedy zachodzi potrzeba przeprowadzenia jakichś obliczeń można skorzystać z mechanizmu interpretacji wyrażeń arytmetycznych, obliczenia dokonywane są na liczbach całkowitych, nie przeprowadzana jest kontrola przepełnienia (ang. overflow).

Składnia:

$((wyrażenie)) lub $[wyrażenie]

Przykład:

#!/bin/bash echo $((8/2)) wynik=$[4*5/2] echo "$wynik" 
W ten sposób (przykład poniżej) można ponumerować listę:
#!/bin/bash

for pliki_html in $(ls *.html)
do
numer=$((numer+1))
echo "$numer. "
echo $pliki_html
done
Wynikiem będzie ponumerowana lista wszystkich plików o rozszerzeniu .html, znajdujących się w bieżącym katalogu.

Polecenie let

Do przeprowadzenia obliczeń można też skorzystać z polecenia let.

Przykład:

#!/bin/bash liczba1=5 liczba2=6 let wynik=liczba1*liczba2 echo $wynik 
Bibliografia

  • wersja oryginalna kursu Bash'a - link
Ostatnia modyfikacja: sobota, 16 listopad 2013, 23:21